Để chuẩn bị cho quá trình mang thai, quan trọng nhất là phải đảm bảo dinh dưỡng trong nhiều tuần trước khi mang thai để đảm bảo trong máu của người mẹ có đầy đủ các vitamin, khoáng chất và dưỡng chất khác để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của bào thai. Ngoài ra, giai đoạn đầu thai kỳ, thai phụ thường bị nghén ảnh hưởng đến việc ăn uống khiến quá trình trao đổi chất bị ảnh hưởng. Vì vậy, việc đảm bảo dinh dưỡng trước khi mang thai là rất quan trọng.
Một chế độ dinh dưỡng đa dạng, cân đối là cần thiết để có sức khỏe tốt cho cả người mẹ lẫn thai nhi. Dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp người mẹ có sức đề kháng tốt, tránh mắc bệnh trong thời kỳ mang thai, đủ sức để “vượt cạn” và mau phục hồi sức khỏe sau sinh, và có đủ sữa cho con bú.
Dinh dưỡng thai kỳ với sức khỏe của người mẹ
Dinh dưỡng tốt trong thai kỳ giúp người mẹ tăng cân phù hợp
Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự thay đổi về cân nặng, cấu trúc cơ thể và thành phần của máu. Thông thường, trong quá trình mang thai, người mẹ tăng 10-12kg bao gồm bào thai, nhau thai, nước ối, máu, dịch mô, tử cung và vú. Nếu người mẹ tăng cân ít trong thai kỳ thì có nguy cơ đẻ con nhẹ cân, thiếu vi chất (thiếu sắt, thiếu máu, can xi…). Nếu người mẹ tăng cân quá nhiều trong thai kỳ sẽ sinh khó, nguy cơ bị tiểu đường thai kỳ.
Dinh dưỡng hợp lý trong thời kỳ mang thai góp phần hạn chế một số tai biến sản khoa cho mẹ
Dinh dưỡng đầy đủ trong thời gian mang thai giúp người mẹ khỏe mạnh, thai nhi phát triển tốt, là yếu tố quan trọng để bà mẹ “vượt cạn” một cách thuận lợi.
Ngược lại, việc thiếu dinh dưỡng trong thời gian mang thai sẽ dẫn đến người mẹ thiếu các chất dinh dưỡng và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi; và là điều kiện thuận lợi cho nhiễm độc thai nghén, làm tăng nguy cơ sẩy thai, thai lưu, khó sinh, sinh non/ nhẹ cân, và một số tai biến khác.
Dinh dưỡng hợp lý trong thai kỳ tăng khả năng tạo sữa sau sinh của người mẹ
Dinh dưỡng hợp lý trong thai kỳ giúp mẹ tăng cân đủ (10-12 kg/thai kỳ) và dự trữ đủ các chất dinh dưỡng cho quá trình tạo sữa sau sinh. Thiếu dinh dưỡng trong thai kỳ, người mẹ sẽ không đủ khả năng để tạo đủ số lượng sữa và đảm bảo chất lượng sữa cho sự phát triển toàn diện của trẻ.
Dinh dưỡng hợp lý trong thai kỳ giảm nguy cơ mắc một số bệnh cho người mẹ
Dinh dưỡng đầy đủ sẽ giảm nguy cơ thiếu folate (vitamin B9), là một thành phần quan trọng tham gia vào quá trình tạo máu. Thiếu folate thường gây bệnh thiếu máu hồng cầu khổng lồ, nguy cơ sẩy thai cao, sinh non, sinh con nhẹ cân.
Dinh dưỡng không đầy đủ trong thai kỳ sẽ làm suy giảm miễn dịch của cả người mẹ và thai nhi. Thiếu vi chất dinh dưỡng, đặc biệt là kẽm sẽ ảnh hưởng xấu tới sự phát triển và chức năng của hầu hết các tế bào miễn dịch, tế bào T, tế bào B và đại thực bào làm giảm sản xuất globulin miễn dịch, IgA, IgM và IgG…
Chế độ ăn nghèo dinh dưỡng hoặc không cân đối trong thời kỳ mang thai có thể dẫn đến một số bệnh lý như thiếu máu do thiếu sắt, thiếu kẽm, tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ.
Dinh dưỡng hợp lý trong thai kỳ giảm một số vấn đề thường gặp khi mang thai
Khi mang thai, phụ nữ có thể bị chán ăn một hoặc nhiều món ăn, buồn nôn, nôn, ợ nóng, táo bón thường do một số nguyên nhân liên quan đến dinh dưỡng như:
– Buồn nôn, nôn thường liên quan đến thiếu vitamin B6.
– Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy do ăn phải thức ăn khó tiêu hoặc không an toàn.
– Táo bón: liên quan đến thiếu chất xơ, ít uống nước, số lượng thực phẩm tiêu thụ không đủ và cả do giảm nhu động ruột khi mang thai
– Phù có thể do chèn ép hoặc cũng có thể do thiếu dinh dưỡng.
– Chuột rút do thiếu Can xi và vitamin D.
Vì vậy, cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng, vi chất là rất quan trọng trong việc làm giảm các biểu hiện trên cho phụ nữ có thai.
Theo tài liệu Hướng dẫn Quốc gia Dinh dưỡng cho phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú.
