Mặc dù người bệnh đái tháo đường được khuyên cần kiểm soát lượng carbohydrat tiêu thụ nhưng không cần thiết phải từ bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, hãy chọn thực phẩm thay thế lành mạnh và ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn tốt.
Ngũ cốc nguyên hạt giúp kiểm soát lượng đường trong máu
Bệnh đái tháo đường xảy ra khi lượng đường trong máu tăng cao gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe. Đái tháo đường tuýp 2, dạng bệnh đái tháo đường phổ biến nhất có nguyên nhân phần lớn là do lối sống không lành mạnh và kiểm soát chế độ ăn uống là chìa khóa để duy trì ổn định lượng đường trong máu.
Để kiểm soát bệnh đái tháo đường, điều quan trọng là phải kiểm soát lượng carbohydrat ăn vào, vì carbohydrat ảnh hưởng trực tiếp đến lượng đường trong máu.
Ngũ cốc nguyên hạt thường tốt hơn trong việc kiểm soát lượng đường trong máu vì có chỉ số đường huyết (GI) thấp hơn. Do đó, không ảnh hưởng đến lượng đường trong máu nhanh như thực phẩm chứa carbohydrat tinh chế.
Hàm lượng cám và chất xơ trong ngũ cốc nguyên hạt cũng khiến cơ thể mất nhiều thời gian hơn để tiêu hóa. Điều này dẫn đến mức đường huyết tăng chậm hơn và thấp hơn, do đó cơ thể ít phải chịu áp lực hơn trong việc sản xuất insulin.
Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt rất giàu vitamin, khoáng chất và chất phytochemical có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn uống lành mạnh, giàu thực phẩm nguyên hạt có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ, một số loại ung thư và bệnh đái tháo đường tuýp 2.
Theo ThS.BS Nguyễn Thu Yên, chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường, cơ chế bệnh sinh của bệnh đái tháo đường là người bệnh gặp vấn đề trong việc sản xuất hoặc sử dụng insulin khiến cơ thể không thể sử dụng được glucose làm cho glucose tăng cao trong máu. Để kiểm soát lượng đường trong máu thì bên cạnh việc dùng thuốc phải chú ý đến việc lựa chọn cũng như tiêu thụ thức ăn dạng tinh bột một cách hợp lý.
Tinh bột tốt có chỉ số đường huyết (GI) thấp, chứa loại đường được cơ thể tiêu hóa và hấp thu chậm, giúp điều hòa đường huyết và duy trì mức năng lượng ổn định tốt cho cơ thể.
Trong số các tinh bột tốt làm tăng đường huyết ít và từ từ đồng thời có giá trị dinh dưỡng cao có ngũ cốc nguyên hạt như: Yến mạch, lúa mạch nguyên chất, gạo lứt…
Một số loại ngũ cốc nguyên hạt tốt cho người bệnh đái tháo đường
Yến mạch
Yến mạch nguyên hạt chứa hàm lượng chất dinh dưỡng cao như chất xơ hòa tan, protein, acid béo không bão hòa, vitamin, khoáng chất và các hợp chất hóa học thực vật khác.
Chất xơ hòa tan trong yến mạch được gọi là beta-glucan. Beta-glucan có thể làm chậm quá trình vận chuyển thức ăn trong ruột. Do đó, carbohydrat được hấp thụ chậm hơn, dẫn đến lượng đường trong máu ổn định hơn. Beta-glucan cũng có thể ngăn chặn sự hấp thụ cholesterol từ thức ăn, giúp giảm lượng cholesterol trong máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch ở người bệnh đái tháo đường.
Người bệnh đái tháo đường nên chọn loại yến mạch ít qua chế biến, có chứa lượng chất xơ hòa tan cao hơn, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu tốt hơn.
Lúa mạch
Cũng như yến mạch, lúa mạch cũng rất giàu beta-glucan giúp kiểm soát lượng đường trong máu và giúp giảm cholesterol xấu.
Lúa mạch có nhiều dạng khác nhau, từ điểm GI thấp đến trung bình. Hạt lúa mạch ở dạng thô, sẽ luôn duy trì ở mức GI thấp. Ngay cả loại đã qua chế biến, vẫn ở mức vừa phải không cao như các loại ngũ cốc tinh chế khác.
Ngoài chất xơ, lúa mạch còn cung cấp một lượng lớn protein và các chất dinh dưỡng khác như kẽm, canxi và kali, đồng thời là nguồn cung cấp magie dồi dào, với gần 133mg magie trên 100g. Thiếu magie là yếu tố dẫn đến tình trạng đường huyết được kiểm soát kém. Do đó, lúa mạch là lựa chọn tốt cho những người mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2 bị thiếu magie.
Người bệnh có thể dùng bột lúa mạch xay từ lúa mạch khô thay thế cho bột mì trắng tinh chế. Đảm bảo chọn bột lúa mạch thô, bao gồm cả cám của hạt.
Gạo lứt
Ngay cả khi mắc bệnh đái tháo đường, người bệnh vẫn có thể ăn cơm điều độ. Gạo lứt là lựa chọn tốt giúp giữ lượng đường trong máu và mức năng lượng ổn định. Do có nhiều chất xơ hơn nên gạo lứt thường có chỉ số đường huyết (GI) ở mức 55, thấp hơn gạo trắng, được hấp thụ chậm hơn và ít có khả năng gây tăng đột biến lượng đường trong máu.
Ngoài vitamin và khoáng chất, gạo lứt còn giàu phenol và flavonoid, chất chống oxy hóa tương tác và vô hiệu hóa các gốc tự do có hại. Các nghiên cứu cho thấy chất chống oxy hóa trong gạo lứt và các loại ngũ cốc nguyên hạt khác có thể giúp bảo vệ chống lại bệnh tim, đái tháo đường và ung thư.
Theo SKĐS.
