Đơn vị tiên phong trong giảm phát thải như Tập đoàn TH sẽ lan tỏa cảm hứng trong cộng đồng doanh nghiệp cũng như thúc đẩy thị trường tín chỉ carbon phát triển.
Tạo cảm hứng và nâng cao giá trị thương hiệu
Bên lề Diễn đàn Carbon Việt Nam 2026 diễn ra tại TP.HCM ngày 14/8, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có những chia sẻ, đánh giá về vai trò của các doanh nghiệp tiên phong trong hành trình trung hòa carbon. Theo ông, những doanh nghiệp chủ động đi trước có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo cảm hứng và thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp cùng hành động.
Theo đó, khi một doanh nghiệp chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, đầu tư công nghệ xanh và hướng tới trung hòa carbon, những kết quả đạt được sẽ trở thành kinh nghiệm thực tiễn để các doanh nghiệp khác tham khảo và làm theo.
Những mô hình như phát triển xe điện của VinFast hay việc Tập đoàn TH thực hiện trung hòa carbon đối với 11 sản phẩm là những ví dụ cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi xanh.
Không chỉ tạo hiệu ứng trong cộng đồng doanh nghiệp, việc tiên phong thực hiện trung hòa carbon còn giúp nâng cao giá trị và hình ảnh thương hiệu. Trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng quan tâm tới tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững, việc chủ động giảm phát thải từ sớm có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.
Một điểm đáng chú ý trong quá trình này là tác động của trung hòa carbon không dừng lại ở phạm vi một doanh nghiệp mà có thể lan tỏa tới toàn bộ chuỗi giá trị.
Ông Quang cho rằng, việc Tập đoàn TH thực hiện trung hòa carbon đối với 11 sản phẩm cho thấy doanh nghiệp đã mở rộng phạm vi giảm phát thải tới các hoạt động trong chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào phát thải trực tiếp.
Khi đó, phạm vi hành động được mở rộng từ Scope 2 sang Scope 3, kéo theo các doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển và các đối tác trong chuỗi cùng tham gia vào quá trình giảm phát thải.
Đây cũng là cách để quá trình chuyển đổi xanh được thực hiện đồng bộ hơn, thay vì chỉ tập trung vào từng doanh nghiệp riêng lẻ.
Thúc đẩy sự hình thành và phát triển thị trường carbon
Cùng với sự gia tăng của các cam kết trung hòa carbon, thị trường tín chỉ carbon được kỳ vọng sẽ có thêm động lực để phát triển.
Theo Phó Cục trưởng Nguyễn Tuấn Quang, trong thực tế rất khó để mọi doanh nghiệp có thể đạt trạng thái hoàn toàn không phát thải. Do đó, bên cạnh việc giảm phát thải tối đa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp sẽ cần các giải pháp để bù đắp phần phát thải còn lại thông qua các dự án và tín chỉ carbon phù hợp.
Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp có nhu cầu giảm phát thải, bù trừ phát thải và đáp ứng các yêu cầu về môi trường, nhu cầu đối với tín chỉ carbon cũng sẽ gia tăng.
Đây là một trong những yếu tố tạo nền tảng cho thị trường carbon phát triển, đồng thời hình thành cơ chế để các nguồn lực xã hội được phân bổ vào những hoạt động giảm phát thải hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, tốc độ chuyển đổi sang mô hình phát triển carbon thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó công nghệ và quyết tâm của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng.
Ông Nguyễn Tuấn Quang kỳ vọng, với quyết tâm và nguồn lực sẵn sàng đầu tư, những doanh nghiệp tiên phong như TH sẽ tiếp tục có những đóng góp thiết thực, qua đó góp phần thúc đẩy nhanh hơn tiến trình trung hòa carbon tại Việt Nam.
Về vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp, ông cho rằng xã hội đã có sự phân công tương đối rõ ràng. Cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm xây dựng chính sách, cơ chế và môi trường thuận lợi nhất để hỗ trợ quá trình chuyển đổi. Trong khi đó, tốc độ triển khai trên thực tế phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động, quyết tâm và năng lực thực hiện của doanh nghiệp.
Cần một lộ trình đầu tư phù hợp
Đối với vấn đề nguồn vốn tín dụng cho các dự án xanh và trung hòa carbon hiện chưa thực sự thông thoáng, ông Nguyễn Tuấn Quang cho rằng bài toán đầu tư vốn luôn là thách thức đối với mọi lĩnh vực, không riêng gì chuyển đổi xanh.
Theo ông, quá trình chuyển đổi cần được thực hiện theo một lộ trình phù hợp. Không thể triển khai tất cả các hạng mục cùng một lúc bởi nguồn lực của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế là hữu hạn.
Việc xác định đúng thứ tự ưu tiên, phân bổ nguồn lực theo từng giai đoạn và từng bước mở rộng phạm vi chuyển đổi sẽ giúp doanh nghiệp vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư, vừa duy trì được khả năng thực hiện lâu dài.
Từ góc độ đó, sự tiên phong của những doanh nghiệp lớn không chỉ nằm ở việc tự mình giảm phát thải mà còn ở khả năng tạo ra mô hình, kinh nghiệm và động lực để các doanh nghiệp khác cùng tham gia.
Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp hành động, các chuỗi cung ứng cùng chuyển đổi và nhu cầu tín chỉ carbon gia tăng, quá trình này sẽ góp phần tạo dựng một hệ sinh thái carbon hoàn chỉnh hơn, qua đó hỗ trợ Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường.
